Khristian Nun Tthanlen Pitlinnak Thuthup
-Rev. Run Cung Mang
Thlarau mi Billy Sunday in, "Tuni Khristian sinak ih buainakbik cu a hminmen khristian kan tamtuknak hi a si," a ti. Rick Warren cun, "Zumtu cu Khristian Maksak (Great Christian) si ding le thlarau nun ah tthanglian pitling dingih ruangzingmi kan si," a ti. Jesuh Khrih cu i Runtu le ka Bawipa tiih kan zum le kan cohlan veten Pathian fa kan si. Thlarau nun ih tthanglian pitling vingvo ding kan si. Thlarau nun tthanlennak cu Oswald J. Smith in naute sinak thawn a tahtthim. Naute cu nikhat hnu nikhat a tthan bangin zumtu thlaraumi pawl tla nikhat hnu nikhat tthanglian vingvo ding kan si ve.
1. Thlarau Rawl Ei ringring (Bible)
Naute cu nung le tthang dingah lo theih loin a nu ih hnawiti nitin a in tengteng a ttul. Hnawiti in thei lo naute cu nungdam le tthanglian loin a reihlan ah a thi tengteng ding. A hung upat vingvo tikah rawl neem in cawm a ttul. Cuihsin rawl hak tla a ei thei vingvo. Cuticun damcak in pitling nun a nei ding. Cuvek in zumtu tla thlarau nun ah tthanglian pitling dingin nitin thlarau rawl ei ringring a ttul ve. Peter in, "Naute suakpek bangtuk si uh; thlarau hnawiti duh uhla cuih hnawiti nan innak thawngin nan tthang dingih rundam nan si ding," in ti (1 Peter 2:2). Zumtu hrangih thlarau hnawiti cu Pathian Ttongkam: Bible hi a si.
Kan taksa nunnak hrangah nitin rawl ei loih kan um thei lo vekin kan thlarau nunnak hrang khal ah Nitin Thlarau Rawl kan ttul. Thuthangttha simmi theih le ngai a ttul, Bible siar ringring a ttul. Thinlung le thluak sungah hminsin ringring a ttul. Bible simfiangnak cabu pawl zirzoi a ttul. Nunram ih laaklut le nuncih thei dingin sun-zaan ih ruahthuk a ttul. Culawngah zumtu nitin Khristian nun ah kan tthanglian thei ding. Profet Jeremiah in, "Ka hnenah na ttong ih na ttong kamkhat khal ka thei ttheh a si. Maw Cungnungbik Bawipa Pathian, na hmin ih kawh mi ka si; na minung ka si ih na ttongkam in ka thinlung cu lungawinak le thinnomnak in a khatter" a ti (Jer.15:16).
2. Pathian thawn Pawlkomnak Thlcam Nun neih (Prayer)
Naute cu a rilrawn le tihaal tikah siseh, a thawsaa le khuasik caanah siseh, a zun-ek a pah le a thlau tikah siseh, a nuam awk lo caan ah a ttap ttheu. Cumi cu a nu le a pa a pehtlaihnak a si. A ttap tikah a nu le a pa in an thei ih an bawm, a tuahsak loh-li ih a remcaang. Cubangtuk in, zumtu tla thlacamnak in Pathian kan pehtlai thei. Ttap le au thei lo naute cu mibang lo a si ding. Cuvekin thlacam nun nei lo zumtu khal tthanglian thei lo Khristian a si ding.
Bible in "thlacam ringring uh," in ti ( 1Thes.5:17). Jesuh in a dungthluntu pawl thlacam ringring dingin thu a cah (Luke 18:1ff). Thlacam hi Bible thiam pawl in thawthawt thawn an tahtthim. Thawthaw loin kan um thei lo, thawthawt ding khop lo cun thinphaan a um. Cuvekin zumtu khal thlacam nun nei lo cun thlarau nun ah cau le thazaang mal in a um ding. Sualforhnak a doneh thei lo dingih thlarau nun dungtolh le tlusia in a um ding. Cuhrangah thlacam nun neih cu a thupi ngaingai. David Yongi Cho cun, "thlacam tam huham tam, thlacam mal huham mal, thlacam lo huham lo," a ti.
3. Thlaraulam Cangvaihnak neih (Exercise)
Naute cu a nu ih hnawiti a in lawng si loin a ihthat hlan sung hmuahhmuah a cangvai ringring. Daite'n a um thei hrimhrim lo. Caangvai thei lo naute cu thinphaan a um riangri ding. A dam lo maw? Siizung feh ih siibawi hmuh a ttul ding. Naute cu hnawi an fawhlai hmanah an ke an saih, an kut in khatlam hnawi an tham. Cuti ih an cangvaih khi an damcahnak le an tthannak thuthup a si. Cuvekin thlarau nun neitu kan si ahcun thlaraulam cangvaihnak kan neih tengteng a ttul. Rundam fa na sinak kha ningzak loin mipi hmai ah tettikhannak nei tengteng aw. Thupte zumtu (secret believer) si tum hlah.
Zumtu mi piangthar taktak cun a umnak hmuntin ah kawhhran sungtel pitling (active) a si ringring ding. Zumtu dang pawl thawn pawlkomnak, biakkhawmnak, peeknak le hnattuan cangvaihnak pakhatkhat ah a tel ringring ding. Cumi cu a lungawinak le a thlarau nun tthanlen pitlinnak thuthup a si (Heb.10:25). Dr. Curtis Hutson in, 'Kawhhran pakhatkhat ih rin-um sungtel sinak nei lo le mi tirhfaak pawl Pathian mihman an si ka hmu dah lo' a ti. Hiti'n sawmnak a neibet: "Nikhat ih a hmaisabik nazi, zarhkhat ih a ni hmasabik le na ngahmi thluasuah ih hmaisabik rah cu Pathian hrangah peek tengteng aw," ti'n.
4. Umtlannak Hmun hril thiam (Atmosphere)
Naute cu damcak ih a tthanlen theinak dingah a ihnak le a umtlannak hmun a tthat a ttul. Naute cu a ciar, a saatuk, a daituknak le a baalnak ah umter awla hmakhatte ah a dam lo mai ding. Saatuk lo le daituk loin fingkhawi a ttul. A tleunak, thli ttha ngahnak hmun ih ret a ttul. Culawngah tthate'n a dam dingih a tthanglian vingvo ding.
Cuvekin zumtu tla kan telnak kawhhran, kan pawlkommi rualpi a thupi ngaingai. Bible in, "Mi ttha lo pawl ih ruahnak a saang loih, Misual lamzin a thlun lotu le Pathian a hmuhsuamtu pawl lakih a tel lotu cu mi thluasuak a si," a ti (Saam 1:1). Thlarau nun tthanlennak dawnkhamtu le sualforhnak sungih mi piltertu rualpi cu kom lo ih um mai ding a si. Zuu-in hmang le kuakfawp rualpi thawn na pawlkom asile zuu-in le kuakfawh an lo sawm ding. Mih thusia relpaih pawl thawn nan kom aw asile mi soisel na cak ve ding. Kawhhran pakhat ah tel cingin Pawl dangdang ih khawm duado le Pawlkom tinkim ih palhhrolh awk hmangtu palaap vaivuan si loin dinhmun fekfel le zumnak hngetkhoh nei in mai' kawhhran ah rin-umnak nei ding.
Zumtu unau: na nunnak tthate'n cekfel aw. Na zumnak tthate'n hliakhlai hnik. Na sulhnu tthate'n vun cuan saal hnik. Jesuh Khrih ah nuntharnak taktak na nei zo maw? Kumkhua nunnak neitu na sinak ah na thla a ngam taktak maw? Thlarau nun damcak le huham nei dingin thlarau rawl Bible siar ringringtu na si maw? Zing-sun-zaan Pathian hnen catbaang loin thlacamnak neitu na si maw? Nangmah le titheitawk tein thuthangtha karhzainak, kawhhran tthansonak ah hnattuantu na si maw? Leitlun taksa hiarnak taansan theitu, zumtu rualpi thawn lawng kom aw in rin-umnak thawn Khrih ih tetti ttha na si maw?
Pathian cun, A Thu sungih umtu, Thlacam nun neitu, Khrih hrang cangvai ringringtu, le Rin-umnak neitu si ding in duhsak. Mipi hmaika le Pathian hmaika ah mit-hmai ttha ngah ih a tthanglianmi duhnung "Pitling Nun" neitu si zuam cio uhsi!