Thutlangpi pawl

 

 

 

 

BUKAWTON NUN

-cikuairem

 

                                                          Jesuh cu taksa in siseh, fimnak in siseh a thang vingvo ih
                                                    Pathian le minung hmai ah duhnungza in a
nung. (Luke 2:52)

Cuai thlainak kehlam le vorhlam asilole khatlam le khatlam ih thilrit ummi an khiingrih daan an bang aw cekci culole bangraan an si timi khi kan Lai ttongin "bukawton" ti bang sehla! Mirang ttong cun "balanced" an ti. Nitin kan nunnak ah kan khurkhua ruah daan ihsin thokin kan tikcu caan peeknak, kan thathawhnak le kan tuan kan thamnak, a zate bukawton ding a thupizet.

 

#Taksa le Thinlung/thluak cangvaihnak bukawton ding a thupi:
Taksa thanlennak le harhdamnak hrangah ti le rawl, sii le vai, ei-in le cangvaihnak a thupizet vekin kan thinlung le kan thluak khuaruahnak fimvarnak dingah zirnak neih le casiar ding a thupizet. Zing in zaan tiang ca lawnglawng zoh le zir in taksa damnak hrang exercise zianghman tuah lo khal tih a nungih taksa damnak lawng ngaihtuah ih thinlung fimnak hrang zianghman zir tum lo bembem tla tih a nung thotho. Bukawton a ttha.

 

#Leitlun fimnak le Vanlam fimnak bukawton ding a thupizet:
Tusan hi fimthiamnak hmangih ziangkim hna`uan san a si. Fimthiamnak khansamtuk cun midang kekai thlun ding a har. Kan fanau pawl zirnak a phunphun ah caan tampi an pekih hmailam an pumcawmnak hrang timtuahnak an nei. Mucu le phunhrek ihsin thok phunsang tlawng tiang cusin (tuition) an kai. A thazet, lungawiza a si ko. Asinan Leitlun fimnak lawng hawl in Vanlam fimnak daithlan cu ttih a nung. Bible siar man lo, Sunday School le zirnak dangdang tel man lo, khawm man lo titluk lawmmam cun a luarkai deuh. Hringtu le zohkhentu nulepa pawl khal in leitlun fimzirnak hrang ahcun sumsaw uimi nei loin a tingting khal siang hluahhlo, asinan Pathian thu zirnak,Bible le Khristian Cabu thatha leisak le tawlrelnak ah hmuah sumsaw tenren eueu tivek cu a mak lo. Bangraan teih thapek thiam lawngah fanau pawl hi Pathian hmai le mipi hmai ah duhnungza le mit-hmai tha cotu an sithei ding.

 

# Tisa nunnak hrang Hnatuan le thlarau hrang Pathian Biakkhawm  bukawton a ttul:
Tusan cu nunu papa in heh le maw tiih nasatak ih hna`uan san a si. Cuti locun innsang nuntu khuasaknak ding a ol lo. Ahleice in khuapi sung um le ram thangso umtu pawl hi mibang ding le neinung ding kan duhtuknak ah hnattuan kan taima hleice. America, Korea le Singapore, Malaysia lawng si loin Yangon tiang hmanah zumtu hrekkhat Bawipa Ni rori hman cawl-um ngah loin, Biakinn thleng thei loin pumcawmnak ah hna`uan rero an tamtuk ti a si. Leitlun lennak lawng thupit tahratin thlarau nun humhimnak le thanlen pitlinnak daithlan: Bible, Nitin Thlarau Rawl le Khristian Cabu thatha siar man lo, Nipi Ni Biakkhawm, Pabu, Nubu, Mino le Home Cell khawmnak ah tel man lo khop ih hnattuan taimaktuk hi thlaraulam dungtolh le ttumsuknak ah mi a thlenh pang ding phaan a um. Lianzet le neinungzet hmanla thlarau nun thlangam daihnak na neih lo ahcun Pathian hmai le minung hmai ah mit-hmai tha na ngah thei cuang lo ding.

 

#Miphunpi huap pumpeeknak le Mai' hrinhnam sunsaknak bukawton thiam a ttul:

Tusan hi Globalization an ti bangin kan leilungpi hi a fiak thlang, thu le hla theih awk a olzet thlang. Nisuah nitlak, sak thlang hmuntin ih ummi khat le khat pehtlaih awknak a remcangzet zo. Kan Laimi pawl ih khurkhua ruah daan le thinlungput tla tampi a thlengh aw ve. Bizet ih tuaktantu sinawn loin huapkau ruahnak neitu kan tam phah vingvo. Mai' bulpak, mai' innsang, mai' sungkhat unau, le hrinhnam terek lawngah buai nawn loin Falam mi zate huap, culole Laimi zate huap lungput neitu a tam aw vingvo thlangih lungawiza a si. Na fimnak, na lennak, le na thiltitheinak pawl hi kan Falam mi zate hrangah hmang thiam/siangtu na si ding kan miphun in a lo ttul.

 

Asinan, khatlam zawnah mihrekkhat cu Laimi (Chin) timi level lawngah thatho ciamco, pumpeeknak nei ciammam le popular thei in an um na'n mai' hrinhnam: Falam hrangah hmuah zianghman sunmang (vision) le tuannak nei lo tla an um. Mi khawksawp an si deuh. An fimthiamnak, an thiltitheinak le an lennak pawl cu an unau naibik a simi an miphunpi Falam mi pawl in co baan loin miphun dang pawl sawn in an hlawkpi sawn. Pathian hnattuannak hmanah Zomi zapihuap: ZBC ih CCOC le CMC hna`uannak ahcun thathozet, siangzet, hmin ngahzet, asinan mai' kawhhran (local church) ih ramthar (mission) hnattuannak ah le mai' Falam mi somdawl awknak le tthansonak hnatuan ah hmuah zianghman siang cuca lo le thatho lemlo tivek hi riahsiat a umzet. Bukawton thiam sehla duh a um.

 

Thlarau-Thinlung- Taksa rundamnak famkim le `hansonak ngahtu dingah Pathian in famkimzet ih ruangzingmi kan si. Thlarau nun le Tisa nun, Thinlung le Taksa, Leitlun fimnak le Vanlam fimnak, Miphunpi huap le hrinhnam fate..tivek in bukawton ih nun daan thiam ding a thupizet. Bible ih in simmi: Jesuh cu taksa (physical life) in siseh, fimnak (mental life) in siseh a thang vingvo ih Pathian hmai (spiritual life) le minung hmai (social life) ah duhnungza in mit-hmai tha a ngah. Cubangtuk in zumtu nang le kei tla bukawton nun kan thiam lawngah Pathian lung tongtu le mipi hrangah mi thahnem, mi santlai le hlawhtling Khristian nun neitu kan si thei ding. Khua hmuh theinak (vision) thawn pehpar awin mifim pawl in phun (4) in an then:

 

myopicvision (lamnaite lawng hmu thei); tunnel vision (lamhlapi lawng hmu thei); peripheralvision (a kiangkap lawng hmu thei) le panoramic vision ( a zapi huap a kilkp ih hmu thluh thei) ti'n. Lamnaite lawng hmu thei culole mah hrang, le mai' hrinhnam terek hrang lawng bizet ih hmutu cu myopic vision neitu (Kawl ttongin avuihmung) pawl an si. Cun, mai' hrinhnam taanta ih Laimi zapi huap lawng uar ciamcotu pawl cu tunnel vision neitu (Kawl tong in anihmung) pawl an si. Thil hi a thatnak le a mawinak zawn hmu thiam loin a siatnaklam hlir ih thlirtu cu peripheralvision neitu (pessimist) pawl an si. Cuti si loin ziangkim a thazawng le a kilkip in hmu theitu, bangraante le bukawton ih hmufiang theitu cu panoramic vision neitu an si ih kan ram le kan miphun ih tulmi hruaitu pitling an si. Cuvek minung si dingin zuam cio uhsi!

 

Copyright ® 2008 chinworld.info