| TT = Thusuhnak, S = Sannak.
T : "Kum ziat na si?" tiih suh hi na ngaih tuk lem lo a bang. Asile Kalay phunsang tlawngih Associate Prof. Saya Salai Riang Vel hnakin kum ziat na nauhak deuh?
S : Kum 2 hrawngin ka nauhak deuh hmang.... (In thusuh dan cu..., a ti ih kan hni ciamco...).
T : Na hnakruh hlo na va hawl rei lawmam ve, ziangruang bikah a si?
S : Ka hawl rei lopi a, ka hawl cun ka ti hngal a si mai.
T : "Sentecai" hi hngilh a theih lo ngaingai mawsi?
S : Hngilh a theih lo lawlaw a si ko. Zozo khalin an hngilh thei ka zum lo. Kei tla cu "Tum co lo" hla ka rak phuah ruangah teh a si kei maw, ka tiaw rero. (lungkimin kan hni durdo....)
T : Nupi na nei tlai maw tlai lo ti lam cu lo sut nawn lo mai sehla. Chinmi pawl hrangah nupi-pasal hi kum ziat hrawngah neiaw sehla tha na ti?
S : Mipa in kum 35 le nunau in kum 25 hrawngah neiaw hai sehla tha ka ti bik.
T : Fapa duhnungte na nei zo sikhawh. a hmin teh zawi phuah mi a si? Fa neih hlan le neih hnu ih danglamnak bik na ti mi?
S : Ram Duh Thang a si ih keimai' phuah mi a si. Mai' rilih rah vun neih rori hi cun leitlun hi a famkim cuangin ka thei.
T : "Ka Nu Mang Tha" ti mi hla kha nupi na neih hlanih na phuah mi sikhawh, cumi laiah nui' duhdawtnak hi na theifiang ngaingai ti'n na ruataw maw?
S : Ka nu in phun hnih ka zir laiah in thihsan, ka pa in phun hra ka kai laiah in thihsan fawn. Unau 3 (USA ih um ka naupa le Tahan ih um ka naunu) kan si. Ka nu hin ka nauhak laite ihsin in thihsan ruangah nui' duhdawtnak hi thinlungah ka rak thei ngaingaiin ka ruat.
T : Nan khua Airibual ah na kum ziat tiang na um?
S : 1980, tlawng ka theh tiang ka um ti theih a si. Tlawng ka theh vete'n Thailand ah kum 2 sung kuli ka va hlawhaw ta ih 1982 ihsin Yangon ah ka um.
T : Zirnak lamih na dikari ngah mi kha?
S : B.Sc. (Botany) a si ih Madalay phunsang tlawng ihsin 1980 kumah ka ngah.
T : Nan khua ih na ngai bik mi?
S : Ngai bik mi tiih vun rel fukfi ding cu a um cuang lo. A khua, hmun le ram khi ka ngai duahdo ta rori a si mai.
T : Laitlang na tlawn tikih na thin lo natertu le na thin lo nuamtertu?
S : Mi' ram thanso dan vun hmuh tikah kan Laitlang khal hi mi' ram vekin thangso ve sehla ti hi ka duh duahdo theu nan tu tiang a thangso ngaingai thei lo hi ka thin in natertu bik a si. Asinan, a boruak dai, thiang le thingkung hramkung hring dildel ih um mi hin ka thin in nuamter bik. Curuangah capoh thungaiin, "Chinram cu cet hman tul loih 'Mahte Aircon' (Natural Aircon) umnak ram," "Aircon Ram," tiin ka ti theu.
T : "Ritkil, Vaithangkam, Ramtawih, tvk," na hla sungah lunglenza zetin kan hmu theu. Nangmah teh in na rak tuah dah hrimhrim maw?
S : Keimah roriin ka rak tuah thluh dah mi le sakhan nam tiang ka rak tuah dah mi an si tikah tu tiang ka hngilh thei lo lawlaw.
T : Lai rawl ah ziang na duh (uar) bik?
S : Tisawp.
T : Tulai Chinmi lakih lar zet ramdang minung parcel hi ziangti'n na ruat?
S : Hmuaw ta le theiaw cia mi si lo ih parcel kuatawk hi cu tha ka ti lo lawlaw. A minung duh ruang si loin ramdang thlen duh ruang menih kuataw (neiaw) an si ti'n ka ruat. Curuangah va thlen hnu, hmuhawk, theihawk ngaingai hnu ih buai tampi theih ding an um. Parcel kuatawk a si khalle hmuawk ta hnu le theihawk hnu ah kuataw sehla a tha bik ti'n ka ruat.
T : Na hla pawlah "Lai tawng, Lai ca" thiam a tul thu a tel theu. Ziang kan tul bik ti'n na ruat?
S : "Laimi ka si hmuah ti si Lai tawng thiam lo ningzahthlak," ti mi hla bangin tawng le ca hi miphun langtertu a si ruangah kan thiam a thupi tuk. Laimi tiaw si Lai tawng le Lai ca thiam lo hmuh ding kan um hnuaihni lai ih a pawi zet, tampi kan zirhawk nasat a tul. Lai tawng, Lai ca kan thiam theinak ding ahcun:
(1) Mai' insungsang rori ih hman ding.
(2) Pathian biakkhawmnak ah Lai tawng hman ding.
(3) Tlawng ah Lai ca zirnak kan neih thei nawn lo tikah mai' insang, kawhhran le pawlkawm in Lai ca nasa takih zirhawk ding.
T : Pawlkawm lamih na rak cangvaih dan thutawi?
S : Ka thei tawk cun ka rak tuan theu nan thungaithlakih ka tuannak cu Falam Pawlpi, Yangon ah Sungtuan kum 10 sung (1997-2007) ka rak tuan.
T : "Tlawng kai uh ka lo ti si, nan kai duh ual lo" ti mi na tawngkam hman mi hi kan rak thei theu. Ziangruang bikih sim ha na si?
S : Tlawng kai, zirnak nei mi le tlawng kai lo cu ziangkim tuahnakah (tt. khualtlawn, sumdawn, dawrtuah, pursumleilawn, hnatuan hawl, tvk.) an tanaw cingcing theu. Tlawng kai hmuahhmuah an fim thluhin an hlawhtling thluh tinak cu a si lo nan tlawng kai deuh cingcing cu thil tawlrel dan an rak thiam deuh cingcing theu.
T : Na hla sungah "Khualtlawng pa" tiih an lo kawh thu kan thei. Kum ziat sung lai na rak tlawng? Na tlawn laiih na hngilh thei lo mi teh a um pang maw?
S : Kum 11 sung lai ka rak tlawng ve. Pathian zarah eksiden ka tawng dah lo. Ka hngilh thei lo mi cu Fur can ih khualtlawn khi a si bik. Laitlang cu lamzin le a that lo tikah mawtaw a tang ih lam hla ban thei loin lamlak (Tlairawn, Tiphei, Satawm, Saek, Phunte, Rihkhawdar, tvk) ih tlawnpi pawl thawn kan riah khawm culci mi khi ka hngilh thei lo. Harsat kan tawn mi cu a si ko nan tui' hnuih vun ruah sal tikah kan nawm can bik le ka ngai mi bikah a rung cang riangri..
T : Tulai kan Chinmi pawl dinhmun hi ziang thawn na tahthim bik?
S : Khuahlan Israel pawl an vahvaih lai dinhmun thawn ka tahthim bik. Tui san hi Chinmi pawl hmun dang, ram dangih kan vahvaih lai tak a si ti'n ka hmu.
T : Tulai kan Chin calai dinhmun teh hi na hmuh ban cin in hun hlawm ve hnik maw…
S : Kan thangso ti'n ka hmu. Amahlawngte cangan danah buai ciamco loin Chin ca a si phawt ahcun zokhalin leiin siar cio sehla, bawmaw tawn cio sehla. Cun Chin ca a thansonak ding a si phawt ahcun ruahnak thar tete khal hi a cohlang theitu si tum cio sehla.
T : Awnmawi lam na paih thawk ngaingainak hi?
S : Phun riat ka kai lai hrawngin a si bikin ka thei. Cumi laiah "Ritkil Nuam" hla hi ka rak phuah zo..
T : Elbam na suah thei hlanah Chinmi zaithiam lakah na lung lo lentu bik le na nun lo ciahnehtu bik hi zoha a si ding?
S: Mual in liamsan zotu Salai Sun Ceu hi a si bik ko.
T : Elbam suah ding khawpih lo turtu hi ziang bik ha a si?
S : Kan mino pawl (fala/tlangval) hrangah Lai hla sak ding a um lo tuk mi hin ka thinlungah i helhkam tuk, Lai hla tla hi kan mino pawlin lungleng takin sak ve hai sehla ti hi ka duh thei zet. Lai hla thansoter duhnak thinlung ruangah a si bik.
T : Na "Lungduh Thluaite" hi zo bik a si, theih an cak nawn e?
S : Ka "Lungduh Thluaite" hi zo a si ti simfiang dingin tuisun ni tiang simtheinak thazang ka nei hrih lo a si hi! Ka neih tik le ka lo sim leh ding. Ka "Lungduh Thluaite" a si bik mai.
T : Asile hla hi fing ziat hrawng na phuah zo?
S : Ka theifiang ngelcel lo e, hla hi cu ka phuah tam lem lo, mi' hla ka sak mi tla a um hnuaihni. Fing 30 hrawng lawng a si ding ka zum.
T : Hla Elbam (khui) paziat na suah zo? Ziang pawl an si?
S : Elbam 4 le VCD 1 ka suah zo ih:-
(1) "Damte'n Mang Tha" (1988)
(2) "Hmeltha Kampani" (1997)
(3) "Sentecai" CD le VCD (2000 & 2003)
(4) "Ka Awlawk Na Tisawng" (2006)
T : Elbam na suah hmaisa bikih harsatnak na tawn mi pawl teh?
S : Elbam hmaisa bik a si tikah sumpai lamah harsatnak nasa zet ka rak tawng. Sumpai haidaih ih ka neih lo tikah Studio ih hla ka thun tik khalah a tenren thei bikin zan khatah a zate'n ka sak theh thluh. May Studio neitu pa Ko Ye Khaung tla cun, "Hi vek elbam pakhat zan khat ih sak thluh ti mi hi nangmah lawng ka lo tawng dah," in ti rero tho hokhaw.
T : Lai hla VCD karaoake (bulpak) suah hmaisa bik kha na si ta maw?
S : Chinmi lakah ka theih ban cin ahcun ka hlanah bulpak ih suahtu an um hrih lo {Bur (group) ih suah mi cu a rak um ve hmang nan}, hmaisa bik ka si ding ka zum.
T : Na elbam pawl zoh tikah sanih zirin na hla pawl khal a thlengaw vivo thei a bang. Tt. Rock, Heavy Metal, Hiphop, Modern, Alter, tvk. Ziangti'n na rak zuam?
S : Awnmawi paih ngaingaitu le a sungih lut ngaingaitu cun sanih zirin kan awnmawi tuah mi kha sanman thei dingin awnmawi phunphun kan ngai ih kan zir ringring a tul. Hi vekih ka telh theunak khal tulai santhar mino pawlin Lai hla ngai duhnak thinlung an neih theinak dingah a si bik.
T : Elbam thar tawlrel rero mi vek teh na nei maw?
S : Elbam thar cu tawlrel mi ka nei hrih lo nan, "Ka Awlawk Na Tisawng" elbam kha VCD Karaoke thawn suah dingin ka tawlrel rero lai. Tui' kum sungih theh thei ding cun ka zuam rero..
T : Mipi hrekkhat in, "Pa Tuan cu a aw a tha tuk lo nan, a hla pawl le a ruahnak (idea) an tha thei tuk. Curuangah si mipi in a hla pawl an duhin an uar theunak," an lo ti hai. Ziangti'n na ruat ve?
S : A dik rori. Ka lungkim ve zet. Rualpi hrekkhat tla cun, "Aw se duhnung na si," in ti theu ngai loziang.
T : Chin Rock Concert kha 2002 ihsin ropi zetin nan tuah theu ti kan thei. Ziang tumtahnak thawn nan tuah ti mi le nan tuah dan thuhla in hlawm thei awla kan duh zet.
S : Si. Himi Chin Rock Concert hi keimai hohanakin Laitlang le Lairawn ah kum 2002 ihsin kum 2 vawi 1 danah kan tuah ih tu tiang vawi 3 kan tuah zo. Lai hla thansoter kan duh ruangah le Lai hla khalin concert ropi takih tuah a theih ve ti hi kan mipi hmuhter le theihter kan duh ruangah a si bik. Curuangah mahte lamcaw tumaw cawp roriin kan tuah theunak a si. Sumpai lam cu hlawk ding ciamco beisei ding a um lo, kan sun khalle ti thinlung nei cia ih kan tuah theu mi a si. Chinmi pawl awnmawi lam khalah kan duai ce lo ti hi langter kan duh ruangah a si bik ko.
T : Awnmawi lam thangso thei dingin ziang a tul bik ti'n na ruat?
S : Awnmawi lam thangso ding cun "Atcilh Nun" kan neih rori a tul bikin ka ruat. Awnmawi lam lawng si loin ziangtinkim kan tuahnakah mai' paih mi ih kan atcilh le dungsip loih kan zuam rori lawngah hlawhtlinnak kan ngah thei ding a si.
T : Ramdang a hleicein Malaysia le Singapore na thlennakih Chinmi pawl na hmuh dan?
S : Malaysia tlawn cu Chinram tlawng vekin ka theiaw. Chinram ti lo ahcun Chinmi pawl an tamnak bik ram khal a si ding. Cun an nun dan, an cangvaih dan le an khawruah dan pawl khal Lai lam um dan thawn a bangaw zetin ka thei. Singapore cu a ram khal a thangso ih a ram ih um Chinmi pawl khal an thangso deuh, an picang deuh vekin ka thei. Asinan, miphun duhdawtnak lam le miphun hrangih tuannak lam ahcun an bangaw vevein ka thei.
T: www.chinworld.info hi na rak zoh ve dah maw? Ziangti'n na hmu?
S : Ka zoh ringring. A hleicein awnmawi lam tla cu internet ka tham tinte'n ka pelh dah lo tluk a si. Tha ka ti zet. Thangso sinsin hram seh tiin saduh ka that. Cun awnmawi lamah hla a mal tuk deuh lai a bang, kan Lai hla lar deuhdeuh hi cu kimte'n um thei sehla a duhum nasa.
T : Thusuh mi pawl thinsautei' in san ruangah kan lung a awi zet.
S : Kei khal hi vekih tawnawknak can tha in pek ruangah ka lung a awi ve zet.
By: Salai Napoleon (Liante) | 
