Levi Sap Nei Thang ( Person of the years - 2009) interview
Kan Chin mi nunau lakah Burma ram sung lawng hman silo, leitlun mipi theih ban khawpih ram hrang, miphun hrang hnatuantu, mi harsa pawl bawmtu kan neihsun le Chin Community of USA in "Person of the Year 2009" ih an hril mi Levi Sap Nei Thang cu Chinworld.info in interview nak kan nei ih, a hnuailam vekin a si ....
CW: :Na hmin ngai, na nu le pa hmin le na suahnak khua, na unau pawl thuhla in sim thei pei maw..?
Levi: :Ka suah pek ih ka hming cu Sap Nei Thang a si. Ka pu ih in pek mi hming a si. Mirang lak khalah mi ropi le mi hmingthang siseh tin tlawsuah in pek mi a si. Ka upat deuh Teenager ka si hnu-ah ka mang ah Pathian aw in "Levi" tin hming in pe ih Levi ti cu Pathian ih hril mi puithiam tinak a siih, Pathian in in hril a si ding tiah ka hming hmai ah Levi ti official in kan bet. Tu ka hming ngaingai cu Levi Sap Nei Thang ti a si. Ka pa hming cu Pu Khuang Lian Thang le ka nu hming cu Pi Mang Tlem an si.
(Zuk: Mindat nu, Sapte le a fapa Samuel )
Ka suah nak khua cu Falam peng Tibual khua a si. Unau 5 kan si ih, kan unau zaten Tibual khua ah kan suak thluh. Tu cu mah le innsang cio nei in kan um thluh zo.
CW: :A tu na umnak khua le na hnatuan mi pawl ..?
Levi: :Ka umnak khua cu America ram, Missouri State, Kansas city ah a si.
Ka hnatuan mi bik cu ka fapate kil phah in, kan Family foundation ih project zoh fel le sumpai cazin check a si bik ko. Ka pasal Pathianthu sim ih khual a tlawnnak khalah ka fapa thawn kan thlun theu.
CW: :Ziangtik kumah Iinnsungsang na nei?
Levi: :2001 January 20 ah Pasal ka nei. 2002 July 5 ah fapate ka nei. 2007 October 13 ah fanute ka nei nan mual in liam san zo.
CW: :Na tlawngkai dah zo nak le na ngah mi degree pawl in sim thei pei maw..?
Levi: :B.Sc (Physics) Kawlram ihsin ka ngah.
M.Div Malaysia ihsin ka ngah.
CW: :Ziangtik in kan miphun hrang hna na rak tuan thok ? kan miphun hrang na tuan zo mi pawl le hmailam canah kan ram hrang ziangmi tuan ding tumtahnak na nei ..?
Levi: :Ziangtik kum ciah in miphun hrang hna ka tuan thok timi hi rel a har. Ziangah tile, mi hrekkhat in hna tumpi tuan lawngah miphun hrang hnatuanah an ruat. Bible sungah thil fate ih rin um na silen, thil tumpi khalah rinum na si ding a ti bangin, tuvek ih hna ka tuan thei nak cu mi theih lo tete ih miphun hrang ka rak tuah mi thil fatete ihsin a thok. Ka falat tleirawl lai ihsin Laitlang in Yangon tlawngkai dingih ratu tivek, a tultul poimawh cu ka rak bawm ringring ko. Ka nauhak lai ah miin na upat tikah ziang na tuah ding tin in sut len, Laitlang lamzin ka tuah tha ding tiah ka sawn theu. Tu ih miphun hrang ka tuannak san cu ka nauhak lai ihsi miphun hrang hnatuan duh nak thinlung ka neih cia ruangah a si.
A hleice in Chin mi hrangih ka tuan zo mi pawl cu, Lamzin um hrih lo khua pawlah motor lamzin kan tuah sak, meisa electric ngah hrih lo khua pawl hrangah hydropower kan tuah sak, Tlawngkai nak hrang paisa harsa pawl hrangah paisa kan bawm, midamlo pawl feh tamnak bik siizung ah a tul bik ding thilri kan hlu. Ramdang mi Laitlangah hnatuan duh nan, a lut thei lo an um len Laitlang an lut thei nak dingin Kawlram upa pawl ka biak sak. Rel tlak lo a dang nepnoi tete tampi a um lai ko.
Hmailam can hrang ka duhthusam cu Laitlang ah Vanzam tum thei nak um ding (airport) le Tourist site (ramdang mi khual tlawnnak) tuah ding, Laimi pawl Laitlang an umnak hmunah hnatuan tha nei thei dingin Cetzung (Factory) pakhatkhat um thei ding pawl cu ka duhthusam an si.
CW: :Kawlram le leitlun mipi theih khawp ih Nargis thlipi tuar pawl bawmnak na tuah mi "I love myanmar" foundation na rak din thok dan le himi hminih tui ni tiang na hnatuan nak pawl in sim thei pei maw..?
Levi: :Love Myanmar timi website cu 2002 ah ka thok zo nan, I Love Myanmar timi website cu 2005 ah ka thok. Myanmar Bible software kan tuah hmaisa bik ah khal I Love Myanmar conference tin 2006 ah Yangon ah kan tuah. Asinan, website sungah ziang ngan ding ngaingai ka rak thei lo. 2008 ih Nargis Thlisia a hran tikah mipi harsa kan bawmnak expereience ngan cu a poinak a um lo ding, milai ih hrem tuar ruangih harsa silopi tin, ka experience tete ka ngan thok. "I Love Myanmar" cu organization pakhat din ding titiang ruah nak ka rak nei lo lawlaw. Kawlram ka duhdaw ti thu Kabya (Poem) tivek ngan ka rak tum sawn. Sinan tu ah cun I love Myanmar cu Kawlram ah register tuah a si zo.
Culen kan thil hlu mi lakih a teltu volunteers pawlin midang group bangin t-shirt hruk kan duh ve an ti tik ah, Emmanuel Foundation tin t-shirt dung lamah kan ngan. T-shirt hmai lamah "I Love Myanmar" tin kan ngan. Ti duh san cu "Kawlram ka duhdawt" ti nak a siih zozo khalih hman theih mi asi. Sinan miin Emmanuel Foundation ti ai in "I Love Myanmar" tin in ko sawn. Kawlram ih kan hnatuan hmuahhmuah khal Kawlram duhdawtnak rori ih tuan rero kan si vekin "I Love Myanmar" t-shirt kan hruk ih hnatuan ih kan pok cu mipi in in duhdawt hluahhlo a si ko. June, July 2008 hrawngah Paisa kan hlu tik khalah Emmanuel Foundation, I Love Myammar ti a si ko nan, I Love Myanmar timi hi miin an cing sawn. Keimah khalin miin Kawlram a duhdawttu tiih in thei ding ka duh sawn ve ko. A hleice in, Jesuh Khrih in Kawlram ka duhdaw a ti mi hi ka thinlung ah a cam bik a si ko. "I Love Myanmar" hnatuan cu Pathian in Kawlram a duhdawtnak ihsin a thok mi a si. Pathian in Kawlram duhdawtnak thinlung in pek ih, sun le zan in Kawlram hrangah thu ka ruat theu. U.S.A ah ka um nan ka thinlung cu Kawlram ah a um tam sawn. Kawlram ah thanglian nan upat hnu ih ramdang ih um pohpoh cu cuvek nan si ding ti ka zum. Keimah lawng cu ka si lo ding nan.
Tuini tiang hnatuan mi pawl cu, Myanmar Bible Software kan tuah, Thlisia hran a tuar pawl hrangah inn 1281 kan sak zo, Tlawnginn 15 kan sak zo, Lawng (boat) tumpi pahnih, boat fate za lenglo kan hlu, Nga kaihnak paik, Rawl an ei ding in le ei, Rawlsuannak bung le bel le, Thausilen le Blanket tiangin kan lei sak. Pathianthu cabu le hlabu kan print. Bible khal a lakih zem dingin kan print rero lai. Thlisa a hran pek ah cun, thilri kan lei man lo ih paisa in kan pek mi khal an um. Tu khalah minaa siizung kai thei lo pawl an bill kan pek sak rero.
CW: :Chin community USA in Ziangruangah person of the years 2009, an lo pek tiah na zum?
Levi: :Ka zumnak ah ram le miphun ka duhdawtnak ruangih hna ka tuan mi an zoh ih in pe a si ding tin ka zum. In pek lai ah Kawlram Shan ram lamah ka um. October thla tharah U.S ah ni 13 sung ka ra tlung duak ih cumi ah email ka siar ih in pe ti fiangten ka thei. Lungawi thusim ka tum nan thla khat a luan zo ih, ka thei tlai tuk ningzak ah lungawithu khal ka ngan lo. Cutin ka pasal ih Pathian thusimnak Europe le Asia lamah ka thlun vivo ih, tu November thla a si lala, tui hnu ah Lungawi thu tal ka sim hrih lo cu ka thiam aw lo ngaingai.
CW: :Kan Chin mi pawl refugee thawn ramleng kan suak ciamco hi ziangtin na hmu?
Levi: :Ramdangih mifim le mi thangso pawl va hmu in kan Laimi an mitmeng a kau deuh ding tin ruahsannak ka nei. Sinan khatlamah Laitlangah Laimi kan mal vivo ih, a nitnaa khan tu kan um nawn lo ruangah, hnam dang pawl an ra lut rero cu ningnatza a si. Laimi cu harsa tuar thei lo in ramnuam kan pan ruangah harsa a tuar thei tu cun kan ram an co cuahco si ko.
Ziangvekin refugee an ngah ih, ziangvekin ram dang an feh ti thu ah cun zozo khal Jesuh hmai ih ding leh ding cio kan si. Jacob khal tlawsuah a co duh tuk ruangah apa a bum, cumi a bumnak cu a nun sungah a tuar ve ko nan, Pathian a duhdawt ruangah Pathian in thlawsuah a pek sal leh thotho. Curuangah ziangvekin ramdang kan ra thleng asi khal len Pathian hnenih kir lohli a tha bik ko.
Ramleng a thleng cia pawl hrangih ka ngaih tuah bik micu, an lung a leng tikah, an riah a siat tikah, an um a har tikah, mi ramah hnem awk dan ding a va har zik ve timi hi a si. Kei cu a mal bik thlathum voikhat Kawlram ka tlung. Acancan ah thla khat voikhat ka thlung. Cumi sungte hmanah Kawlram ih ei in le umdante cu ka ngai thotho. Christmas kan hman dan tivek khal ramdangah cun a danglam tukih, cuvek lunglennak cu zo hmanih hnem awk thei a si lo. Ka ti duh san cu, kan Chin mi ramdangih a thleng zo pawlih emotional feeling ka ruat sak bik. Ramnuam ah an um nan, an thin a nuam tinak a si lo.
CW: :Kan Chin miphun zaten unity nei dingah le hna tuan tlang khawm thei dingah ziangmi kan tulsam in ziang mi kan tuah a poimawh zet tiah na ruat?
Levi: :Duhdawtnak le zum awknak a tul bik. Pakhat le pakhat kan hua awk sung ah cun unity a um thei lo ding. Cumi duhdawt nak um ding ah cun Pathian kan duhdawt hmaisa a tul. Jesuh Khrih lawngah lungrualnak le daihnak a um.
CW: :Kan ram tun din ih thansoter nak dingah ramsung ramleng ih um Chin mi pawlin ziang mi kan tuah a tul tin na hmu..?
Levi: :Pathian hnen ih kan kir sal a tul. Pathian hnen ihsin kan hlo len kan ram a sia dingih, Pathian kan theih len kan ram a tha sal ding. Bible sungah Pathian in vancung ihsin Leitlun a run zoh tikah minung pawl an sual tuk lai ah Noah cu miding mifel asi ti a hmu ruangah Pathian in a hril ih tilik ihsin an sungten a run dam. Cuvekin kan Chin mi pawl khal Pathian hmai ah miding mifel kan si ah cun Pathian in mipi lakah in hmang dingih mi rundamnak co tertu ah in hmang ding. Bible sungih Joseph khal Pathian a tihzah ruangah Egypt ram hotu ah Pathian in a ret. Kan tuah tul bik mi cu Pathian tihzah ih Pathian biak a si. Phungki pawl dungthlun ih Sandah piah hi kan ram thansonak ding a si lo. Pathian tihzah ih Pathian kan biak ah cun Pathian in kan ram a thansoter ding.
CW: :Leitlun Chin mipi pawl hnenah thucah duh mi na nei asile ...
Levi: :Nan umnak hmunah zuam cio uh la, a tikcu a thlen tikah kan ram hrangah ra kir leh hram uh. Na ram a mawi len na mawi ding. Ziang tluk milian nunnuan mifim va si khal awla, na ram harsa laiah zianghman na tuah sak lo ah cun na mawi nak a kim lo ding. (mipi hrang thucah khal ka thiam lo ih, himi cu keimah te um hmunah thu ka ruat theu mi asi)
(Zuk: Levi Sap Nei Thang & family)
CW: : A lo contact duhtu pawl hrangah na address ...
Levi Sap Nei Thang
P.O Box 9999, Kansas City, MO64134, U.S.A
i Love Myanmar
http://www.iLoveMyanmar.org
Emmanuel Foundation Inc. U.S.A.
Emmanuel Charity Ltd. Hong Kong
http://www.emmanuellim.org
CW: :Man lo zet cingih hizat tikcucan in pek ruangah kan lungawi zet a si.
Levi: :Kei khal thu in sut ruangah ka lungawi.
Hminsin: : A hnuai ih link ah Levi Sap Nei Thang ( i Love Myanmar) Chin ram a tlawnnak thuhla tawi siar theih a si ..
Hinah: http://www.chinworld.info/cahram/theihtha/ilovemyanmar.html
Sen Hngilh Piang