Salai Thian Uk Thang (CNP MP candidate) interview
B.A(Thang),Salai
<< Burmese Version Published:16.10.2010 at 11:00am (CET)
Burma ralkap cozah ih tuah ding mi kum 2010 hril awk nak tel ding Party register tuahtu pawl lakah Chin National Party (CNP) khal a tel ve. Hi CNP party hi santhar Chin mino pawlih thazaang thawn din mi a si ih, a tu Falam township CNP candidate Salai Thian Uk Thang khal kum 27 mi lawng siin, CNP Party ih Joint General Secretary (1) tuanvo kaitu a si. Chinworld in a zingzoi nakah – tuikum 2010 election MP candidate pawl hmuahhmuah lakah kum nauhak bik a si. A nih hi calai lam duhdawt zet tu pakhat siin, a nauhak lai ihsi biazai le suangtuahnak nunthuleng pawl rak ngan tu a siih, Tinngtang Leitlun (Gita Kabar) zarhtin suak news journal le The First News Journal pawlah hnatuan tu khal a si. Cui hleiah Chin ca thawn zarhtin suah a si mi Bualnel thuthangca suahtu khal siin, FalamBaptistChurch, Yangon ih Calai Director tuanvo kaitu pakhat khal a si. Cun, Falam Pawlpi Mino, Yangon ih Vice President khal a si. Chin State Pyituh Hluttaw hrang, Falam Township ihsi cuh a tum tu Salai Thian Uk Thang@Nhge Pi hi Falam Township khuate (40) pawlah Campaign nak tuah zo tu siin, Falam Township, Khaw Pual Khua ah Chin World (www.chinworld.info) in hmaiton thusuh theinak tikcucan remcang kan rak nei.
CW: :A hram thok nakah na nu le pai hmin, na suahnak khua pawl in sim thei pei maw..?
TUT: :Ka pa cu Pu Than Kim, ka nu Pi Sarah. Falam ah 1983 ah ka suak.
CW: :Na pa hi mahsahlah san lai ah Chin State ih mi hminthang zet pakhat a si tiah kan rak thei. Amah thawn pehpar in a thuhla in ruah thei pei maw..?
TUT: :Ka pa Pu Than Kim hi party council san lai ah 1978-1985 tiang kum 8 (term hnih) sung, Falam Council Chairman a rak ttuan. Atu amah khal NUP ihsin Pyi-ne hluttaw ah a cuh ve ding. Ka rinsan, ka duhdawt zet mi ka pa a si.
CW: :Na fimthiam zirnak lam thawn pehpar in na thehsuak mi pawl in sim thei pei maw..?
TUT: :Phun hrek ihsin phun kua tiang kumtin first asilole second ka ngah ringring. Cun 2004 ah Pathian lamhruainak in Bachelor of Computer Science (B.C.Sc) ka tthehsuak. 2007 ah Ministry of Foreign Affairs ihsin Course of Diplomatic Skills ka ttheh. Adang cu journalism, TOT, Social Enterprenuership, Project Cycle Management, Political Science tivek Certificate courses pawl an si ih 30 luan hrawng a si ding.
CW: :Calai thawn pehpar in na rak cangvaihnak pawl, na rak tuah mi pawl, na tuan rero lai mi pawl cipciar deuhin theih kan duh i?
TUT: :Calai lam hi ka duh zet mi le ka paih mi a si hlei ah ka pumcawmnak khal a si. Laica thawn asile ahleice in biazai ka ngan tam ih Kawlca in cu nunthuleng le thuthang (news) caphun a tambik in ka ngan. Ka hnattuan cu Lai le Kawl ah Editor a si ih duhthusam vek in 'ca ngaisa' ngan ding caan a remcang thiam lo. Mai' suahmi ca ah mi ih cahram ttha tampi telh thei ding zuam hi caan tawkfang thaap a rak ttul ttheu ruangah a si.
Biazai cabu hi Lai in uk 5 (bulpak le rualpi thawn suahmi tel in) suah a si zo ih Kawl in uk 3 ka suah zo. Tunai August thla ah ka rualpa thawn "2000 kum Biazai" timi kan suah. Falam biazai 10 le anih in Hakha in 10 a nganmi, biazai leitlun ih kan tlanlennak kum 10 kim hminsinnak ah kan suahmi a si.
Laica in Vankau Arsi magazine, Buannel thuthangca, Vankau Daifim journal, Nitin Thlarau Rawl, Cerhti thuthangca le The Chin Journal pawl ah editor ka rak ttuan. Kawlca in Gita Kabar timi weekly journal ah reporter in ka lut thok ih atu cu The First News journal ah editor ka ttuan. Freelance journalist in hmun tampi ah ca ka ngan kan ti pei cu. A tu fang cu ka journalist hnattuan hmuahhmuah cawl hrih in election ah ka caan ka ap thluh tikcu a si.
CW: :Ziangmi tumtahnak le ziangruang bikah 2010 election tel ding thutluknak na tuah?
TUT: :Ttuan duhmi ka nei, tuah dingmi ka thei ih cumi hrang ah hih hmun hi a remcangbik ruang ah election ka tel ve nak a si. Cule atu 2010 ih MP ka si lawng ah tlaangparmi, Khristian pakhat dinhmun in hnamdang, biaknak dang unau pawl lak ih election term tawkfang ka lan thei hnu lawng ah, minister tivek President khal ka sunmang thei leh ding timi hmuitinnak thawn atu ihsin ka tel thok a ttulnak a si.
CW: :Na party ih a tu dinhmun in sim thei pei maw..? Candidate pawlih dinhmun, mipi pawl dinhmun le 2010 hril awk nak le CNP dinhmun pawl teh?
TUT: :CNP hi kan cuh tumnak hmunkip cio ah kan tthat laifang a si. Hmukhmak nawn in ring tak ih duhduh ttong phuatpho rero kan um lo tla ka lungawi zet. Mipi khal tu ahcun an tthangharh paam ih tha a tho ko. Thinsen forkhat tlaak ttul lo, cerek zian khat puak ttul lo, vote (me) pakhat thlaknak in kan khua, peng, ram kan tungding thei ti cu kan theifiang. Asinan tthihnak tang ih ttihnak in cu kan luat famkim hrih lo.
CW: :Na zuam ding mi bik pawl teh zo an si, an thuhla tla mal lai in ruah hnik aw. Nangmai dinhmun in teh mah le mah nehnak ka co ding tiah na zum aw maw..?
TUT: :Ka telnak Pyi-tuh hluttaw ih a cuh vetu ding pawl cu CPP ihsin Pu Khuang Ling a si. Anih hi tlawng sayakyi pension a si ih Lai pacang ttha zet, kum 67 a si. Cun, NUP ihsin Pu San Thang khal tlawng sayakyi pension a si ve ih pacang mifel zet a si. Atu fang FBA ih kan vice president khal a si. Adang pakhat cu USDP ihsin Pu Sai Lian Ceu a si. Anih hi kum 74 a si ih kan lak ah kum upabik a si vek in naing-ngan-zi experiences khal tambik neitu a si. Neh le sung cu zo cio hnen ah 50-50 si ko ual.
CW: :MP cuh ve dingah ting 5 ciar pek a tul si khawh – sumpai lam harsatnak hi ziangtin na pahtlang..? Sumpai hlu mi in maw, Party sumpai maw, asilole mah private sumpai na hmang?
TUT: :Registration fees ting 5 le adangdang hi saya le rualpi pawl in duhdawt rinsannak thawn in ttanpi mi a si.
CW: :Nangmai bulpak pakhat ruahnak in Chin State ih hmailam hrang ziangti vekin tuah ding duhthusam nak na nei..?
TUT: :Keimah pakhat lawng ih khawruahnak in cu ziangti'n a cang thei ding. "Pathian, mipi le mifim thiam pawl telkim thei ding" hi ka zuam thei sun mi cu a si ding.
CW: :Kachin, Mon pawlih hmunram ah hril awk nak ih tel ding, Party register tuah ding sian sak lo nak tivek, independent tel ding ti si khal le an awih cuang lo. Nan nih hmuah ziangkim a remcang theh ih, ziangmi si nan danglam awk nak?
TUT: :Kan bangrep thluh lonak hi kan danglamnak cu a si ko. Agree to disagree thiam ding a thupi.
CW: :Than Tlang township MP candidate Dr.Hmuh Thang cu Chin World in thusuhnak kan tuah nakah 2008 danhrampi kan lungkim ruangah bangrep ten hril awk nakah kan zuam aw ding a si. Curuangah Chin Party a si ruangah, ralkap Party a si ruangah tiih sim siat awk rero a tul lo. Ziang hman kan danglam cuang lo tiah a sim dah. Hi a thusim mi parah ziangtin na let sal duh.
TUT: :Dr. Hmuh Thang in khati'n a ti ngaingai a si ahcun "a ti ve men" ti lawng in ka ti duh.
CW: :2010 hril awk nak thluh ah ziangmi thleng danglam awknak tha pawl a um ding tiah na hmu?
TUT: :2010 election hnu ah civil society le Market a kaumi thlengawnak a thleng ding ti'n ka hmu. Cule 2015 election hrang ah a bengvar sinsin mi mipi sinak kan ngah ding ti'n ka zum.
CW: :Thenkhat nih 1990 lai vekin nehnak co tu pawl Parliament ah to ngam loin thawngthlak an si hai thu theih a si ko nan tu ah MP candidate dingih an timtuah awk lala. 1990 lai ahcun mai thawng tlak nak ding hrang – campaign nak pawl bang zetin an rak tuah. Tui tum ah cu sumpai ting 5 hi thawng tlak nak ding hrangih deposite an dil cia mi a si ko tiah an sim rero hai. Himi thu ah ziang sim sal duh mi na nei maw..?
TUT: :Thlirnak hmun pakhat in simmi a si ve ih a cang thei ve mi/ probability a um ve thotho ti'n ka ruat.
CW: :Hril awk nakah nehnak co khal sehla ralkap cozah ih mitthep harsat ter nak lam zianghman tuah a theih lo ding. An mai duh zawng tuah thei nak ding dinhmun vek lawng a si tiah an sim hai. Hiti vek thuhla um mi parah ziangtin na let sal duh.
TUT: :Tui' election hi kan ram democracy uk daan hrang ih kan destination a si lo, start point a si ti'n kan zoh ahcun kan tuah duhmi le kan tuah theimi thleidang thiam in kan tawlrel aw thei ding ti'n ka sim duh.
CW: :National Convention zate ah tlangpar mi Party pawlin thinsau ten a thok ihsin a cem tiang an tel pi hai ih, tlangpar mi pawlin dan vekih an ngah ding mi democracy covo pawl cu danhrampi sungah khum tel cih si dingin thungai thlak ten a phunphun in propose an tuah rero nan ralkap cozah in malte hman a rak ngaihsak lo dan zoh tikah – a ra suak lai ding mi parliament khalah tlangpar mi pawlih kan duh zet mi policy, dan le dun pawl a sung ihsin mal teten rem vivo ding timi cu ruahsannak zianghman a um thei lo ding tiih tuat cia nak awkam pawl a ring deuhdeuh ih – nan Party in teh cutivekin Parliament sung ihsin mai miphun hamthatnak hrang ngah ding ko kan dil ding tiah nan zum rero lai maw…?
TUT: :Chin World Media hi a tha lamih hmuh nak thawn thusuhnak nan nei mal zet (Capo)
Chin mipi pawl hnenih ka sim duhmi cu, Tleunak tampi suahpi thei hrih lo hman nungla, demde vek in a thim bepbep mi kiangkap hrang ah ttangkainak le thlamuannak tal cu kan thlensuah thei ding ti'n kan zum ko ee.
CW: :Chin World internet cahmai ihsin Chin mipi pawl hnenah ziangmi sim/cah na duh?
TUT: :Chin mipi hnen ka cah duh mi cu - Ram picang neitu kan si cio nak ding ah miphun picang si ding in kan zuamnak pawl thlauthla lo ding ah thazaang pek ka duh.
CW: :Man lo zet karlak ah kan thu suh mi pawl in let sak theh ih kan lungawi ngaingai a si.
TUT: :Kei khal ka lungawi zet ve.